Euskadiko familientzako laguntzak eta izapideak

Gizarte Segurantzak 1.000 €-ko ordainketa bakarra ematen du jaiotza edo adopzio bakoitzeko hiru kasutan: familia ugariak (jaiotza horrekin hala bihurtzen badira ere), guraso bakarreko familiak, edo amak edo aitak %65eko edo gehiagoko desgaitasuna duenean. Ordainketa bakarra da, ez urteko laguntza, eta PFEZtik salbuetsita dago.

Familiaren diru-sarreren muga dago (jaiotza edo adopzioaren aurreko urtekoak). 2026an: urtean 15.356 € familia ugariaren titulurik gabe (bigarren seme-alabatik aurrera, seme-alaba bakoitzeko %15 igotzen da), eta 23.109 € familia ugariaren titulua eta hiru seme-alaba izanda (laugarren seme-alabatik aurrera, seme-alaba bakoitzeko 3.745 € gehiago). Muga pixka bat gainditzen bada, zenbateko murriztua kobratzen da.

Pertsona batek eskatzen du: guraso bakarreko familietan edo desgaitasuna dutenetan, onuraduna bakarra da; gurasoak elkarrekin bizi badira, akordioa egiten dute (ez badago, amari dagokio); elkarrekin bizi ez badira, zaintza eta kustodia duenak. Orokorrean, eskubidea 5 urtera preskribatzen da: berretsi INSSrekin eta ez utzi iragaten.

Iturria: Eskubide Sozialetako Ministerioaren Familientzako laguntzen gida 2026.

0 eta 6 urte arteko haur eta neska-mutikoentzako doako zerbitzua da, garapen-nahastea dutenentzat edo izateko arriskua dutenentzat; familiarentzako laguntza barne hartzen du. Osasuneko, hezkuntzako eta gizarte-zerbitzuetako talde batek baloratzen du haurra (Bizkaian, EVAT), esku-hartze plan bat proposatzen du eta familiak haurren garapen-zentro bat aukeratzen du. Foru aldundi bakoitzak bere irizpideak ditu eta kasua sei hilean behin inguru berrikusten du.

Arabako Foru Aldundiaren arabera: bideratzea osasun- edo hezkuntza-zerbitzu publikoetatik etorri ohi da, garapen-nahastea edo hura izateko arriskua (0-6 urte) hautematen dutenean, baina gero familiak berak eskatu behar du arreta goiztiarraren beharraren balorazioa. Balorazio-talde batek haurra ebaluatzen du eta esku-hartze plan bat prestatzen du, talde multidisziplinar batek gauzatzen duena. Doakoa da.

Familia bazkide baten esperientzia: bideratzea ikastetxeak, belo-faringeo unitateak edo pediatrak egin dezake. Aldundiaren itunpeko zentroetan ematen da, 16 hilabetetik aurrera (edo lehenago, ahalik eta lasterren) eta 6 urte arte.

Bizkaiko Foru Aldundiaren arabera: zerbitzua doakoa da eta haurrak 6 urte bete arte ematen da; Bizkaian erroldatuta egon behar da. EVATek baloratzen du (Uribitarte 15, Bilbo), eta Gizarte Esku-hartze Plana ematen du, hileko orduekin eta lantzeko arloekin; plan horrekin zuek aukeratzen duzuen haurren garapen-zentrora joaten zarete. 2018tik, Aldundiak berarekin itundutako zentro batera doazenei bakarrik laguntzen die. Zentroz aldatzeko, uneko zentroak egoera-txosten bat prestatzen du eta indarrean dagoen planarekin zentro berrira joaten zarete. 6 urterekin, hezkuntzak, Osakidetzak edo oinarrizko gizarte-zerbitzuek laguntzarekin jarraitu dezakete, beharrezkoa bada.

Gipuzkoako Foru Aldundiaren uztailaren 18ko 24/2023 Foru Dekretuaren arabera: 6 urtetik beherako haurrek eskura dezakete, garapen-nahastea edo hura izateko arriskua badute (arrisku biologikoa, adibidez goiztiartasuna edo gaixotasun kongenitoa, edo psikosoziala). EVATek baloratzen du, osasuneko, hezkuntzako eta gizarte-zerbitzuetako profesionalek osatua; gutxienez hilean behin biltzen da, arreta pertsonalizatuko plana prestatzen du eta kasuaren koordinatzaile bat izendatzen du. Esku-hartzea baimendutako haurren garapen- eta arreta goiztiarreko zentroetan egiten da, eta ebazpenetik gehienez hilabeteko epean adostu behar da.

Eusko Jaurlaritzak 200 € ematen ditu hilean 0 eta 4 urte arteko seme-alaba bakoitzeko (4 urte bete aurreko hilabetera arte kobratzen da; lehen 3 urtera arte baino ez zen heltzen). 4 eta 7 urte bitartean 100 € dira hilean, hirugarren seme-alabarentzat eta hurrengoentzat bakarrik, eta guraso bakarreko familientzat. Haurrak %33ko edo gehiagoko desgaitasuna aitortuta badu, edo mendekotasuna, zenbatekoa bikoizten da (400 € hilean 0-4 urterekin eta 200 € 4-7 urterekin) eta eskaera gehigarri bat aurkeztu behar da.

Epeak: ohikoena hurrengo 3 hilabeteetan eskatzea da, laguntza osoa kobratzeko. 2026an epea abenduaren 31ra arte luzatu da: lehenago eskatzen bada, 2026ko urtarrilaren 1etik aurrerako ondorioekin kobratzen da (edo dagokion datatik); geroago eskatzen bada, eskaera egin den hilabetetik aurrera. 0-3 urteko laguntza jasotzen duenak amaitu arte itxaron behar du eta hurrengo 6 hilabeteetan eskatu 0-4koa (lehenago eskatzen badu, ukatu egiten da).

Ekainaren 2ko 87/2026 Dekretuak arautzen du; 2026ko uztailaren 2tik aurrera eska daiteke. Prentsaren arabera (Gasteiz Hoy, 2026ko uztailaren 2a), haurrarekin batera Euskadin erroldatuta egon behar da gutxienez urtebetez (edo azken hamar urteetatik bostez); webgune ofizialak ez du zehazten, beraz berretsi dekretuan.

Según la experiencia de una familia socia, Osakidetza cubre la logopedia de los niños y niñas operados de fisura desde los 0 hasta los 4 años, en centros con convenio. A partir de los 4 años depende de lo que valore la Inspección de la Delegación Territorial de Salud.

Osakidetzak arraildurarekin operatutako haurren logopedia ordain dezake, hitzarmena duten zentroetan. Baldintzak lurraldearen eta Osasuneko Ikuskaritzaren balorazioaren araberakoak dira: berretsi ezazue arraildura-unitatean. Azpian, lurralde bakoitzeko familiek kontatutakoa duzue.

Aitortutako mailaren arabera, familiek desgaitasuna duten pertsonentzat aurreikusitako laguntza, prestazio, hezkuntza-baliabide edo gizarte-laguntza batzuk eskuratu ditzakete.

Ezpain-ahosabaiko arraildurak berez ez du desgaitasunaren aitorpena bermatzen. Hala ere, zailtasun funtzional garrantzitsuak edo laguntza-behar bereziak daudenean, familiek balorazio indibidualizatua eskatzeko eskubidea dute, seme-alabaren benetako beharrak aitor daitezen.

Zergatik axola duen ehunekoak: laguntza gehienek %33 edo gehiago eskatzen dute; %25ak Eusko Jaurlaritzaren NEAE bekak irekitzen ditu; %33ak seme-alaba bakoitzeko hileroko laguntza bikoizten du, lanaldi-murrizketaren laguntza 18 urte arte luzatzen du eta bi seme-alabarekin familia ugariaren titulua eskatzeko aukera ematen du. Maila Espainia osoan balio du eta eskaeraren datatik aurrera du ondorioa.

Probintzia bakoitzean (Araba, Bizkaia edo Gipuzkoa) nola eskatzen den: begiratu zuen probintziaren atala, azpian.

Eusko Jaurlaritzak beka eskaintzen die hezkuntza-laguntza espezifikoa behar duten ikasleei (NEAE): 913 € arte hizkuntza-birgaitzeko (logopedia) eta 913 € arte birgaitze pedagogikorako, ikastetxeak eskaintzen ez baditu; gainera, 862 € arte irakaskuntza-laguntza eta 617 € arte eskola-garraioa. Errentaren mende ez dauden diru-laguntzak ere badaude: 400 € finko gastu gehigarrietarako eta, familia ugarientzat bakarrik, jantokia (574 € arte) eta garraioa (617 € arte). Laguntzek familia-errentaren muga dute.

Oinarrizko baldintza: haurrak NEAE ikasletzat hartuta egon behar du. Euskal deialdian horrek barne hartzen du %25eko edo gehiagoko desgaitasuna (Eusko Jaurlaritzaren aplikazioan, W67, erregistratuta, epea amaitu aurretik) edo hezkuntza-behar bereziei lotutako komunikazio- eta hizkuntza-nahaste larria. Arraildurak berak ez du aski: ikastetxeko orientabide-zerbitzuarekin hitz egin behar da, haurra balora eta erregistra dezaten.

Birgaitzerako ikastetxeak edo logopedia ematen duenak sinatutako memoria bat erantsi behar da, asteko orduekin, nork ematen duen eta hileko eta ikasturteko kostuarekin.

2026-2027 deialdia (2026ko uztailaren 14ko Agindua, uztailaren 24ko EHAA): epea 2026ko irailaren 30ean amaitu zen (zenbait salbuespenekin, adibidez irailaren 1etik aurrerako matrikulak). Ebazpena gehienez 6 hilabetean iristen da eta hurrengo hilean ordaintzen da. Datorren urtean data antzekoak izango dira, baina oraindik ez daude baieztatuta: komeni da udaren aurretik NEAE erregistroa eskatzea ikastetxean eta logopediaren fakturak gordetzea.

Eusko Jaurlaritzak lanaldia murriztean (gutxienez %33; bi gurasoek murrizten dutena batu daiteke) edo seme-alaba bat zaintzeko eszedentzia hartzean kobratzeari uzten zaion soldataren zati bat ordaintzen du. Murrizketak 12 urte bete arte balio du eta eszedentziak 3 urte bete arte; haurrak %33ko edo gehiagoko desgaitasuna aitortuta badu, murrizketagatiko laguntza 18 urte arte kobra daiteke.

Zenbat (urte osoagatik eta lanaldi osoagatik; egunetara eta kontratura egokitzen da): eszedentzia, 3.850 € (3.236 € familiaren errenta 20.000 €-tik gorakoa bada); %33tik %39,9ra bitarteko murrizketa, 2.420 € (2.000 €); %40tik %44,9ra, 2.750 € (2.354 €); %45 edo gehiago, 3.080 € (2.590 €). %30 igotzen da (metagarria ez dena) familia ugarietan edo guraso bakarrekoetan, familiako norbaitek II. edo III. mailako mendekotasuna edo %50eko edo gehiagoko desgaitasuna badu, edo genero- edo sexu-indarkeriaren biktima bat badago.

Epeak: lehen eskaera aurkez daiteke gutxienez 59 egun murrizketa edo eszedentzia daramatzanean (ez dute jarraian egon behar). Egun bakoitza murrizketa edo eszedentzia hasi eta hurrengo 365 egunetan erreklamatu behar da: garaiz erreklamatzen ez direnak galdu egiten dira. Hurrengo eskaerak, aurrekoa egin eta gutxienez 4 hilabetera. Igarotako eta dokumentatutako aldiak bakarrik eska daitezke. Haurrarekin batera Euskadin erroldatuta egon behar da. Gizarte Segurantzaren CUME ere kobratzen baduzue, galdetu lehenago biak batu ditzakezuen (baieztatu gabe).

Maiatzaren 26ko 83/2026 Dekretuak arautzen du (2026ko ekainaren 19ko EHAA).

Osakidetzak ordaintzen ditu ortodontzia eta hortz-protesiak, aurpegiko arraildura duten haur eta helduentzat, baita hortzak falta diren jaiotzetiko beste malformazio batzuk dituztenentzat ere. Ordain dezan, aldez aurretik finantzaketa-baimena behar da. Prozedura azaltzen duen protokoloa (2018ko martxoan eguneratua) bazkideen eremuan dago, «Intereseko dokumentazioa» atalean.

Arabako Foru Aldundiaren arabera: balorazioa Gizarte Ongizaterako Foru Erakundeko Desgaitasunaren Balorazio eta Diagnostiko Zerbitzuak egiten du. Eskaera Aldundiaren egoitza elektronikoan izapidetzen da (desgaitasunaren balorazio-fitxako «Izapidetu» esteka), eta pertsonak berak, bere legezko ordezkariak edo egitatezko zaintza duenak aurkez dezake. Balorazioaren data eta ordua idatziz jakinarazten dira. Ebazpena postaz iristen da, txosten teknikoarekin: maila, mugikortasun-zailtasunak ote dauden, aldi baterakoa edo behin betikoa den eta ondorioen data. Ezin da balorazio berririk eskatu bi urte igaro arte, hobetzea, okertzea edo akatsa izan ezean. Aldundiak 7 hilabete inguru kalkulatzen ditu izapiderako (2025eko prentsa-datua), beraz denborarekin eta txosten guztiekin eskatzea komeni da.

Familia bazkide baten esperientzia: jaiotzatik eskatu daiteke, Gurutzetako ospitaleko belo-faringeo unitateak ematen dituen txosten guztiekin. Haren alabari %33a 6 urte arte luzatu berri diote.

Bizkaiko Foru Aldundiaren arabera: eska dezake erakunde eskudunek lehendik diagnostikatutako muga iraunkorra duenak eta Bizkaian erroldatuta dagoenak (adingabeen kasuan, gurasoek edo ordezkariek). Zuen udalerriko oinarrizko gizarte-zerbitzuan, Aldundiaren egoitza elektronikoan edo arreta-bulegoetan aurkezten da, hobe hitzorduarekin. Balorazio-taldeek hitzordua ematen dizuete, azterketa egiten dute eta ebazpena ematen dute, ehunekoarekin, ondorioen datarekin eta, hala badagokio, berrikuspen-datarekin. Maila Espainia osoan balio du eta eskaeraren datatik aurrera du ondorioa. Ados ez bazaudete, aldez aurreko erreklamazioa aurkez dezakezue 30 egunean eta gero lan-arloko epaitegira jo.

Gipuzkoako Foru Aldundiaren arabera: Gipuzkoako udalerri batean erroldatuta egon behar da eta eskaera baino gutxienez 6 hilabete lehenago diagnostikatutako eta tratatutako akats edo desgaitasun iraunkorra izan behar da, %33ko edo gehiagoko mailara iristen dena. Eskaera pertsonalki aurkezten da udaleko gizarte-zerbitzuetan, erreferentziako gizarte-langilearekin hitzordua hartuta (webeko inprimakia informatiboa baino ez da). NAN, beteta dagoen eskaera eta Osasun Txosten Oinarrizkoa behar dira; espezialisten txostenak ere eska ditzakete. Gero Desgaitasun Balorazio Zentro batean hitzordua ematen dizuete, eta emaitza behin betikoa edo behin-behinekoa izan daiteke.

Aitak edo amak lanaldia % 50 eta % 99,9 artean murrizten badu haurra zaintzeko ospitaleko egonaldi luze batean edo etxean tratamendu jarraitua egiten duen bitartean, Gizarte Segurantzak murrizketa horregatik kobratzeari uzten diona ordaintzen dio. Arraildura gaixotasun larrien zerrenda ofizialean dago: «ezpain eta ahosabai zatitua» (1148/2011 Errege Dekretua, eranskina, Kirurgia atala, 91. epigrafea).

Baldintza nagusiak:
- Bi gurasoek aldi berean lanean egon behar dute (salbuespenak daude, adibidez bestea gaixotasun larriagatik ezin bada zaindu, edo banantzeetan).
- Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuko funtzionarioek ezin dute kobratu (beren baimena dute).
- Eskatzaileak kotizatuta egon behar du: 21 eta 26 urte artean, azken 7 urteetan 90 egun edo lan-bizitza osoan 180; 26 urtetik gora, azken 7 urteetan 180 egun edo lan-bizitza osoan 360.
- Lanaldi partzialeko kontratuarekin, lanaldiak gutxienez % 25ekoa izan behar du; autonomoa bada, Gizarte Segurantzarekin ordainketak egunean izan behar ditu.

Lehen hilabete bat ematen da, eta bi hilabetez behin luzatzen da medikuaren adierazpen berri batekin, tratamenduak irauten duen bitartean, gehienez 23 urte arte (26 urte arte, 23 urte bete aurretik % 65etik gorako desgaitasuna badu).

Paperak: eskaera (hasiera-data eta murrizketaren %); haurraren arduradun den medikuaren adierazpena, osoa, zainketak eta denbora zehaztuta, eta Osakidetzak zigilatuta; bi gurasoen arteko akordioa nork kobratuko duen; enpresaren ziurtagiria (kotizazio-oinarria, data eta murrizketaren %); familia-liburua eta NANak.

Oharra: Bizkaiko familia bazkide batek emandako informazioa da, han izapidetu baitu. Araban eta Gipuzkoan izapidea desberdina izan daiteke.

Berrikuntza: 2026ko ekainean Inklusio Ministerioak CUMEren erregelamendu berri bat jendaurrean jarri du (gaixotasunen zerrenda zabalgarria, zaintza jarraitua mediku-aitorpenaz egiaztatzea haurra ospitaleratuta ez badago ere, luzapen luzeagoak). EAOn argitaratu arte, goiko arauek jarraitzen dute (1148/2011 Errege Dekretua): galdetu zuen mutuan edo INSSn zerbait aldatu den.

Familia ugaritzat hartzen da hiru seme-alaba edo gehiago dituena; baita bi seme-alaba dituena ere, gutxienez batek desgaitasuna (%33 edo gehiago) badu edo lan egiteko ezgaituta badago. Gainera, desgaitasuna duen seme-alaba bakoitzak bi balio du kategoriarako (orokorra edo berezia). Seme-alabek ezkongabeak izan behar dute, familiarekin bizi eta haren mende egon; orokorrean 21 urtetik beherakoak (26 arte ikasten badute), muga gabe desgaitasuna badute.

Titulua berritu egiten da kideen kopurua edo seme-alabaren desgaitasuna aldatzen denean, eta beti nagusiak 21 urte betetzen dituenean. 5 urtetik gorako kide bakoitzak banakako karneta jasotzen du. Tituluak berak ez ditu laguntza guztiak ematen: bakoitzak bere baldintzak eskatzen ditu (adibidez, Gizarte Segurantzaren 1.000 €-ko laguntza jaiotzagatik).

Iturria: Eusko Jaurlaritza (euskadi.eus, «Familia ugaria») eta familia ugarien babesari buruzko 40/2003 Legea.

Foru Aldundiaren arabera: Gizarte Ongizaterako Foru Erakundean eskatzen da (San Prudentzio 30, Vitoria-Gasteiz; 945 15 10 15). Familia-liburua, erroldatze-ziurtagiria eta, desgaitasuna duen seme-alabarik badago, hori egiaztatzen duen ziurtagiria behar dira.

Foru Aldundiaren arabera: Enplegu, Gizarte Kohesio eta Berdintasun Sailean eskatzen da (Urkijo Zumarkalea 4-2, Bilbo; familiasnumerosas@bizkaia.eus). Familia-liburua, erroldatze-ziurtagiria eta, desgaitasuna duen seme-alabarik badago, hori egiaztatzen duen ziurtagiria behar dira. Eskaera-orria Aldundiak ematen du.

Foru Aldundiaren arabera: Zaintza eta Gizarte Politika Sailean eskatzen da (Txara 2, Donostia; 943 11 25 11), eskaera ofizialarekin. Familia-liburua (eta fotokopia), erroldatze-ziurtagiria eta, desgaitasuna duen seme-alabarik badago, hori egiaztatzen duen ziurtagiria behar dira.